Channeling: vì sao shot espresso của bạn vừa chua vừa loãng
Bạn cân đúng 18g, chỉnh đúng cỡ xay, canh đúng 30 giây mà shot vẫn chua và loãng. Thủ phạm phổ biến nhất là channeling, và nó xảy ra trước khi bạn bấm nút.
Channeling là gì
Channeling, hay kênh nước, là hiện tượng nước tìm được một đường đi xuyên qua bánh cà phê thay vì thấm đều khắp bề mặt. Nước dồn vào khe đó, chảy vọt qua rất nhanh, và phần bột hai bên khe gần như không được tiếp xúc.
Hậu quả là bạn nhận được cả hai vị tệ cùng lúc: chỗ nước chảy qua nhiều bị chiết quá mức nên đắng và gắt, chỗ nước không tới bị chiết thiếu nên chua và nhạt. Ly cà phê không cân bằng theo cách mà chỉnh cỡ xay hay chỉnh liều đều không cứu được.
Cách nhìn thấy nó
Đây là lý do portafilter đáy mở đáng mua nếu bạn đang học. Bỏ vòi đi thì bạn nhìn thẳng vào đáy giỏ lọc và thấy đúng thứ đang xảy ra:
- Bình thường: cà phê rịn ra đều khắp đáy trong vài giây đầu, rồi gom lại thành một dòng ở giữa, màu nâu cánh gián đồng nhất.
- Đang kênh nước: có tia bắn ra ở một điểm, sớm hơn hẳn phần còn lại, và thường nhạt màu hơn. Đôi khi bạn nghe cả tiếng rít.
- Kênh nặng: dòng chảy tách thành hai ba tia riêng ở các vị trí khác nhau và không bao giờ gom lại.
Nếu chỉ dùng portafilter có vòi, mọi thứ đều bị che và bạn chỉ biết kết quả sau khi nếm. Với đáy mở, bạn biết ngay từ giây thứ năm và có thể bỏ shot đó đi thay vì uống.
Năm nguyên nhân, xử theo thứ tự này
Sửa lần lượt từ trên xuống, mỗi lần chỉ đổi một thứ để biết cái nào có tác dụng.
- 1. Bột vón cục. Cà phê xay ra hay dính thành cục nhỏ do tĩnh điện. Mỗi cục là một chỗ đặc bất thường, và nước sẽ đi vòng qua nó. Khuấy kim WDT qua lớp bột vài vòng trước khi làm gì khác.
- 2. Mặt bột không phẳng. Bột đổ vào giỏ thường dồn cao ở giữa hoặc lệch một bên. Nén lên mặt nghiêng thì chỗ mỏng sẽ lỏng hơn. Dùng distributor xoay hai vòng để san phẳng.
- 3. Nén lệch góc. Nếu tamper nghiêng dù chỉ vài độ, một phía bánh cà phê chặt hơn phía kia. Nén trên đế nén giữ portafilter cố định giúp bạn dồn lực thẳng xuống.
- 4. Lực nén không đều giữa các lần. Dùng tamper định lực để loại biến số này ra hẳn.
- 5. Gõ vào portafilter sau khi nén. Thói quen gõ cạnh portafilter cho bột rơi xuống thực ra làm nứt bánh cà phê đã nén. Vết nứt đó chính là kênh nước. Đừng gõ sau khi nén.